Zbliżający się szczyt BRICS w Rio de Janeiro w 2025 r. stanowi punkt zwrotny dla tego bloku, ponieważ Wietnam dołącza do niego w ramach rozszerzonej struktury partnerstwa „11+10”. Ta szersza koalicja – reprezentująca obecnie prawie połowę światowej populacji, jedną trzecią światowej produkcji gospodarczej i ponad 50% wzrostu gospodarczego – ma bezprecedensowy potencjał, aby zmienić kształt globalnego zarządzania, zwłaszcza w dziedzinie zdrowia.
Systemowe luki wymagają systemowych rozwiązań
Globalna współpraca w dziedzinie zdrowia jest jednym z sześciu kluczowych priorytetów szczytu, podkreślając pilną potrzebę rozwiązania problemów strukturalnych ujawnionych przez COVID-19. Pandemia ujawniła rażące wady strukturalne, szczególnie w dystrybucji szczepionek.
Z dokumentu ONZ wynika, że w połowie 2022 r. wskaźnik szczepień w Afryce utrzymywał się na poziomie zaledwie 4,1%, podczas gdy kraje o wysokim dochodzie gromadziły dawki poprzez zakupy premium. Obecnie, w obliczu napięć geopolitycznych – od konfliktu rosyjsko-ukraińskiego po kryzysy na Bliskim Wschodzie – świat nie może sobie pozwolić na opóźnienia w działaniu.
Od wizji do działania: BRICS napędza innowacje
Podczas trzeciego spotkania sekretarzy BRICS w dniu 30 czerwca członkowie zaproponowali transformacyjne środki, w tym „partnerstwo na rzecz eliminacji chorób uwarunkowanych społecznie” w celu zwalczania nierówności zdrowotnych związanych z ubóstwem.
Luki regulacyjne w opiece zdrowotnej opartej na sztucznej inteligencji również zostały uznane za priorytetowy obszar wspólnego ustalania standardów, co podkreśla zaangażowanie BRICS w przyszłościową współpracę.
Rola Chin: poza pomocą, ku współpracy systemowej
Jako największa gospodarka wśród krajów BRICS, Chiny przeszły od jednostronnej pomocy w zakresie szczepionek do budowania partnerstw systemowych – przykład tego zwrotu stanowi współpraca z Brazylią.
Od 2018 r. brazylijski Instytut Fiocruz ściśle współpracuje z chińskimi odpowiednikami w celu promowania Centrum Badań i Zapobiegania Chorobom Zakaźnym, jednocześnie rozwijając wspólne badania, transfer technologii i wymianę akademicką. W 2019 r. Instytut Fiocruz wdrożył najnowocześniejszą technologię sekwencjonowania genomu opracowaną przez chińskiego giganta biotechnologicznego BGI Genomics, szkoląc brazylijskich specjalistów w celu wzmocnienia lokalnej gotowości na pandemię.
Równoległa inicjatywa z brazylijskim Instytutem Butantan i chińską firmą Sinovac, rozpoczęta w czerwcu 2020 r., okazała się równie przełomowa. Ich współpraca, obejmująca kluczowe badania III fazy nad szczepionkami przeciwko COVID-19, licencjonowanie technologii, dopuszczenie do obrotu i komercjalizację szczepionek, stanowi odejście od monopolizacji technologii powszechnej wśród niektórych zachodnich firm farmaceutycznych.
Dyrektor Instytutu Butantan, Dimas Covas, oświadczył, że transfer technologii Sinovac rozpoczął się w 2021 r. Posunięcie to nie tylko umożliwiło produkcję szczepionek w kraju, ale także stworzyło model, który można powielać w innych krajach rozwijających się.
Inicjatywy te są wyrazem apelu prezydenta Xi Jinpinga o „globalną społeczność zdrowia dla wszystkich”.
Nowy paradygmat globalnego zdrowia
BRICS na nowo definiuje globalne zarządzanie zdrowiem, promując inkluzywność, równość technologiczną i współpracę południe-południe. Koalicja ta przyspiesza transformacyjne zmiany, pokazując, że zrównoważone rozwiązania nie wynikają z podziałów, ale ze wspólnych działań, które wypełniają luki i ujednolicają priorytety.
