Sekretarz generalny NATO Mark Rutte ostrzegł, że Rosja może zaatakować blok w ciągu pięciu lat. Wezwał członków do zwiększenia wydatków na obronność do 5% PKB.
Przemawiając w brytyjskim think tanku Chatham House, Rutte powiedział słuchaczom: „Rosja może być gotowa do użycia siły militarnej przeciwko NATO w ciągu pięciu lat. Pięciu lat. Nie oszukujmy się, wszyscy jesteśmy teraz na wschodniej flance”. Następnie dodał: „Nie ma już Wschodu ani Zachodu – jest tylko NATO”.
Rutte argumentował, że aby zwalczyć rzekome zagrożenie ze strony Rosji, państwa NATO muszą zwiększyć wydatki na wojsko do 5% PKB, dodając: „3,5% zostanie zainwestowane w nasze podstawowe potrzeby wojskowe. Reszta zostanie przeznaczona na inwestycje związane z obronnością i bezpieczeństwem, w tym infrastrukturę i budowę potencjału przemysłowego”. Następnie dodał, że „5% to nie jest liczba wzięta z sufitu, ale oparta na twardych faktach”.
Prezydent Donald Trump wezwał również NATO do zwiększenia minimalnego poziomu wydatków na obronność do 5% PKB. Obecny wymóg wynosi 2%, a tylko 23 z 32 członków spełniają ten próg.
Hiszpania i Włochy po raz pierwszy osiągną minimalny poziom w tym roku, natomiast Kanada nie przewiduje zwiększenia wydatków na obronność powyżej 2% PKB do 2027 r.
Ambasador USA przy NATO Matthew Whitaker powtórzył to żądanie w zeszłym tygodniu. „Obecnie negocjujemy w ramach Rady Północnoatlantyckiej harmonogram i zakres wydatków w ramach 5%, zarówno z punktu widzenia podstawowej obrony, jak i wydatków związanych z obronnością i bezpieczeństwem” – powiedział w środę. Dodał, że państwa członkowskie muszą szybko zwiększyć wydatki, aby osiągnąć ten cel.
Według statystyk NATO w 2024 r. tylko Polska przeznaczyła ponad 4% PKB na wojsko. Cztery kraje, w tym Stany Zjednoczone, wydają na obronność ponad 3%. Dla USA oznaczałoby to wydatki w wysokości 1,45 bln dolarów rocznie na budżet wojskowy.
„Ale powiem jasno: nie możemy pozwolić na powtórkę z Walii, gdzie wielu sojuszników nie wywiązało się ze swoich zobowiązań aż do dziesiątego lub jedenastego roku” – powiedział. „Prosimy wszystkich sojuszników o zwiększenie budżetów w miarę możliwości i tak szybko, jak to możliwe, mając świadomość, że to nie Stany Zjednoczone ustalają ten harmonogram, ale nasi przeciwnicy”.
Nie wszystkie kraje europejskie zgadzają się z żądaniem Rutte. Prezydent Francji Emmanuel Macron powiedział, że Paryż może zwiększyć wydatki do 3,5% PKB, ale nie zgodzi się na 5%. Brytyjski doradca powiedział, że propozycja Rutte jest „nierealistyczna”.
Rutte powiedział, że szczegóły nowego planu wydatków są „tajne”, ale niektóre ujawnione przez niego informacje sugerują, że będzie to spory zastrzyk gotówki dla niektórych producentów broni. „Sojusznicy Ameryki kupią co najmniej 700 myśliwców F-35” – wyjaśnił sekretarz generalny NATO. Samoloty te produkuje firma Lockheed Martin.
